Begonnen aan een onmogelijk werk.

Lava opruimen.

Gisteren is men begonnen met een test hoe de lava kan worden opgeruimd. Het onderstaand kruispunt van Laguna in betere tijden is nu met lava bedekt.

Het altijd gezellig drukke kruispunt van La Laguna

Een grote graafmachine ging er aan het werk.

Maar na 4 meter was de temperatuur al 120°C .

De gele pijl geeft aan waar dat was. Op het linker deel van de foto zie je de schier onmogelijke taak waar men voor staat.

Schier onmogelijk? Ja schier onmogelijk!

Het rode gebied is bedekt met een laag lava met een dikte van 10 tot 60 meter. Elk puntje staat voor een vernietigd gebouw .

Als je alle bovenstaande feiten zo op een rijtje zet krijg je een brok in je keel en is het voor mijn gevoel bijna ‘not done’ om over wat luchtiger zaken te beginnen. Maar aan de ander kant je moet toch doorgaan met ademhalen, het leven gaat door.

Pitahaya.

Een tijdje hadden we een prachtige bloem in de Pitahaya die in onze tuin staat.

Die Pitahaya kan erg mooie en lekkere vruchten geven als hij wordt bevrucht met stuifmeel van een andere soort Pitahaya. Onze Belgische vrienden konden aan die stuifmeel komen maar hadden op dat moment andere problemen. Dus rustig uit laten bloeien.

Maar wat zag ik tot mijn verbazing een maand geleden.

Gisteren zegt Ank tegen me:”Hoe is het met die Pitahaya afgelopen?” Oeps totaal vergeten. Maar hoewel ik aan de late kant was, hij was om het maar zo te zeggen overrijp, hij was nog goed te eten.

Het weer.

In Nederland wordt het goed weer komende jaarwisseling. En weten jullie waar dat vandaan komt?

Vooruitzicht oudejaarsavond.

De gegevens van de vulkaan.

Dit zijn de wetenschappelijke gegevens m.b.t. de vulkaan die vandaag bekend zijn geworden:

  • Omvang van de uitbarsting: VEI 3 (vulkanische explosiviteitsindex).
  • Begin van de uitbarsting 19 september 14:30.
  • Einde van de uitbarsting: 13 december om 22:21.
  • Duur van de uitbarsting: 85 dagen en 8 uur.
  • Samenstelling van lava en pyroclasten: aanvankelijk tefriet en vanaf eind september baseiet.
  • Typologie van lavastromen: meestal badlands en minderheden in Hoehoe (hartvormig).
  • Maximale hoogte van de kegel: 1.131 meter boven zeeniveau op het hoogste punt (laatste meting 1.121 meter) en ongeveer 200 meter hoog op het meest verwijderde punt van de pre-eruptieve topografie (gebaseerd op 1.080 meter boven zeeniveau).
  • Aantal kraters: 6
  • Gemiddelde lengte van de basis van het vulkanische gebouw: 700 meter.
  • Hoofduitbarstingslijn: lengte 557 meter, in NO-richting.
  • Afmetingen van de grote krater: hoofdas 172 meter, secundaire as 106 meter.
  • Geschat volume van het vulkanische gebouw: 34 miljoen kubieke meter.
  • Geschat volume totaal uitgestoten materiaal: meer dan 200 miljoen kubieke meter.
  • Maximaal bereik van ballistische projectielen (door de vulkaan uitgeschoten blokken / bommen): 1,5 km.
  • Geschat gebied van de lavastroom: meer dan 1.200 hectare.
  • Geschatte dikte van de stromen: 70 meter (maximaal) en 12 meter (medium).
  • Maximaal gemeten temperatuur van lava: 1140 graden Celsius.
  • Deelgebied van lavadelta’s: 48 hectare
  • Geschatte onderwateroppervlakte van lavadelta’s: meer dan 21 hectare.
  • Hoogte van de uitbarstingskolom: maximaal 8.500 meter boven zeeniveau (op 13 december) en karakteristieke hoogte 3.500 meter.
  • VONAS gaf tijdens de uitbarsting: 29 adviezen voor luchtvaartregelgeving. (25% van de vluchten op La Palma werden geannuleerd)
  • Maximale route van lavastromen: groter dan 6,5 km (suberiaal) en groter dan 1,1 km (onder water).
  • Gelokaliseerde aardbevingen: 9.090.
  • Cumulatief vrijgekomen seismische energie: 6,3 1013 J (175 miljoen MWh).
  • Maximale seismische magnitude: 5,1 mbLg (11/19/2021 01:08:47 UTC op 36 km diepte).
  • Maximale seismische intensiteit: IV-V (EMS)
  • Maximale verticale vervorming: 33 cm (10/24/2021 bij GNSS station LP03).
  • Hoeveelheid SO2 uitgestoten: ongeveer 2 teragram (2×10 verhoogd naar 12 gram).

Het is maar dat je het weet.

De vulkaan is uit!

De nog naamloze vulkaan op de Cumbre Vieja.

Eindelijk mag ik het zeggen. Hij stopte 10 dagen geleden al, maar de deskundigen zeiden:”Wacht 10 dagen dan pas kan je er zeker van zijn”. Vandaag zijn die tien dagen voorbij en La Palma kreeg het mooiste kerstgeschenk dat het zich maar kon wensen.

Er is véél veranderd. Het was de langst durende vulkaan in de geschreven geschiedenis van het eiland. Er zijn miljoenen tonnen lava over het eiland gestroomd.

En er zijn miljoenen tonnen as gevallen.

Er is zeer veel vernietigd, de schade en het verdriet zijn enorm, 1350 huizen zijn er vernietigd, allerlei gebouwen en kerk, scholen, gezondheidscentrum, benzinepomp, een kerkhof, een crematorium, 75 km wegen, een strand (Los Guierres) en ga zo maar door.

Maar er is ook wat bij gekomen.

Een nieuwe berg.
Nieuw land en strand.

COVID-19 de zesde golf

Erg lang is het op La Palma zeer goed gegaan met het aantal COVID gevallen. Maar nu loopt het ineens gierend, ook op de andere eilanden, uit de hand.

En ook in Puntagorda zijn er meer gevallen dan er ooit waren.

Gelukkig hebben wij onze booster injecties al een paar weken geleden gehad. Maar, als je een trendlijn over de afgelopen twee jaar in bovenstaande grafiek zet dan slaat de schrik je wel om het hart. Waar / hoe gaat dit verder? Het is te hopen dat de volgende mutatie geen ebola achtige trekjes gaat vertonen.

Einde 2021

Het lijkt wel gisteren dat we ons druk liepen te maken over het nieuwe millennium en nu is het al weer kerstmis 2022. In de tuin zijn de berichten tegenstrijdig.

De herfst is nog zichtbaar aan de paddestoelen die er groeien.

Maar ook de eerst bloemen verschijnen is de cactussen.

Maar intussen wensen wij iedereen:

Én geen COVID, geen bosbranden, geen aardbevingen, geen vulkaanuitbarstingen en geen calimas met temperaturen van 43°C.

Maar mijn gevoel is een beetje, net als de tuin, twijfelend.

De wispelturigheid ten top.

De vulkaan weet kennelijk niet wat hij wil. In de vorige blog was dat al duidelijk. Maar gisteren produceerde hij de hoogste pluim met gassen en as tot nu toe, 5.000 m hoog reikte de pluim.

Gezien vanaf de Roque de los muchachos
Gezien vanaf Gomera
Gezien vanaf Tenerife

Bovendien was er gisteren een urgente oproep voor Los Llanos, El Pasó en Tazacorte, om binnen te blijven. Dat werd weer veroorzaakt door de extreem hoge, paars in de onderstaande tabel, concentratie van zwaveldioxide in de lucht.

Die gemeten hoeveelheid in Los Llanos was 986 microgram per kubieke meter lucht.

En als je dan kijkt naar de toegestaan waarden in de lucht dan is dat 10 tot 20 maal de hoeveelheid dan in goede lucht.

Onze steun en toeverlaten, de deskundigen, zijn verbaasd. Nu de Palmeros zijn ook wat …… het volkomen zat!

Een knipperlicht of een beetje slordige berichtgeving?

Ik moet wat melden. Toen ik de blog zat voor te bereiden las ik in El Time het volgende bericht:

Het brult opnieuw en verdrijft as, na enkele dagen “op pauze”

En nu, één bericht later (beide zonder tijd):

De vulkaan keert terug naar zijn ‘slapende’ staat; zonder as en met de beving bijna “verdwenen”

Ik wist niet dat vulkanen zo snel van gedachten konden veranderen.

Een record, de langste en meest destructieve eruptie van La Palma.

Dat is te zeggen, zo ver is na te gaan in de geregistreerde geschiedenis van La Palma. In 1585 duurde de uitbraak van de vulkaan Tehuya 84 dagen. De huidige vulkaan is vanmiddag aan zijn 85e dag begonnen. Bovendien lees ik dat tremores (lichte aardbevingen) en uitstoot van as weer zijn begonnen.

De uitstoot van as is (voor ons) alleen lastig maar de uitstoot van die gassen kan super ongezond zijn. De eerste door de gassen gedode dieren zijn inmiddels ook al gevonden. Daarom is er inmiddels een meetsysteem geïnstalleerd om die vervuiling te meten. Op diverse plaatsen zijn snuffelpalen geplaatst waarvan je de meet resultaten en de bijbehorende adviezen op een app zijn uit te lezen. Hieronder een kaartje met daarop aangegeven waar die palen staan.

Maar goed, gisterenmorgen zijn John en ik, na de luchtkwaliteit te hebben gecontroleerd, weer gaan wandelen. Een rondje boven Puntagorda.

Een Canarische den. Indrukwekkende bomen, de stam van deze had een diameter van dik twee meter. Ze kunnen bosbranden overleven en kennelijk zelfs aantasting door lavastromen.

De lunch. we hadden zelfs de luxe van een tafel. Dat gebeurt niet zo vaak.

Montaña de Arco. In dit basin zit ook mijn water.

Ook kwamen we dit ludieke bord tegen. Best grappig maar ook triest dat het kennelijk nodig is.

Puntagorda op een prachtige zaterdagmorgen

Toen we terug waren vond ik de lucht blauwig. De luchtkwaliteit gecheckt en ja hoor de zwavel dioxide SO2 was vier maal hoger dan toen we ‘s ochtends vertrokken. Ik heb de hele middag koppijn gehad maar dat kon ook komen door de spanning van de F1 kwalificatie.

Advies: Overweeg om alle intense buiten activiteiten te reduceren als je symptomen zoals hoest of keelpijn hebt.

10 weken na de uitbarsting.

We zijn inmiddels 10 weken verder en eind vorige week liep plotseling het aantal aardbevingen na een relatief rustige periode op. Afgelopen dinsdag werd het schrikbarende aantal van 377 trillingen in 24 uur gemeten. Dat was het grootste aantal sinds de start van de eruptie.

Iedereen hield zijn hart vast. “¿Que pasa?”. De deskundigen wisten het niet, men vermoedde dat er ergens in een lava kanaal diep onder de grond een blokkade zou kunnen zitten.

Gelijk daarop zakte het aantal bevingen net zo hard als ze eerst gestegen waren en eergisteren was er een dag en nacht van totale inactiviteit. Door er ontbreken van de as- en stoomwolk liet de vulkaan zich eens goed zien. De enorme berg op onderstaande foto was er voor 19 september niet. De deskundigen wisten echter wel te vertellen dat hij niet uit was.

En dat klopte, na voor het eerst in 10 weken een stik donkere nacht, zonder de gloed van de vuurkegel die de hemel rood kleurt, zonder gebrul van de uitstromende gassen en lava, zonder oplichtende lava stromen konden de bewoners van de vallei van Aridane de sterren weer zien.

Maar de deskundigen drukten ons op het hart hij is niet uit! Nu dat klopte, sinds gisteren stroomt de lava weer rijkelijk uit een nieuwe scheur ten oosten van Las Manchas. Op twee km vanaf de plaats van de eerste uitbarsting! Ook is inmiddels de ‘oude’ de vulkaan zelf weer actief geworden. Zelfs tijdens onze wandeling van vandaag naar de haven van Puntagorda hoorden we El Monstruo in de verte weer brullen.

Maar wat zorgelijker is, is dat de grond in het gebied van Jedey (in het centrum van al die stippen op onderstaande kaartje) in één dag 6 cm omhoog kwam. Zorgen! Het is meer voortgekomen dat na drie weken van inactiviteit het gedonder op een geheel andere plaats gewoon weer begon.

De bevingen van de laatste drie dagen.

In de vorige blog stond een foto van een huisje dat plotseling een vulkaanmond in de tuin had. De uitstroomopening is inmiddels niet meer actief en het ziet er nu zo uit. Het blijft luguber om te zien.

De finca van onze Belgische vrienden is inmiddels kompleet door de lava overstroomd.

Verder is ook het enige crematorium van La Palma dat op het kerkhof van Las Manchas stond, verbrand.

Onderzoek naar de beregening van mijn avocado’s.

De regering van de Canarische eilanden is een onderzoek aan het doen naar de wijze waarop wordt beregend en om de boeren tegelijkertijd te adviseren hoe het eventueel beter kan. Gisteren kwamen ze bij mij langs. Twee vriendelijke jonge mannen kwamen langs en vroegen me het hemd van mijn lijf. Verder hebben ze gemeten hoe het water onder mijn bomen wordt verdeeld.

Ze constateerden dat de druk boven in terras 2 0,15 bar lager was dan 1,5 m lager. Nu daar hoef je geen hogere wiskunde voor gestudeerd te hebben dat had ik ze zonder meter ook wel kunnen vertellen. De eindconclusie was dat ik het uitstekend voor elkaar had en dat ze mijn niet veel meer konden leren.

10 weken, we zijn er voorlopig niet vanaf.

Dit stond vandaag in elektronische krant El Time.

De zwaveldioxide stijgt en wetenschappers voorzien de langste uitbarsting van de laatste 500 jaar.

En dat is knap vervelend. Naast de lava en de as komt er afschuwelijk veel shit uit de vulkaan, zwavel dioxide, stikstof dioxide, ozon, stof en fijn stof. Ik heb geprobeerd uit te vinden hoeveel maar dat is een onbegonnen zaak. Teveel verschillen en niet duidelijk wanneer het gemeten is. Maar je hebt het wel over hoeveelheden die tussen de 10 ton en 100 ton (en soms nog veel hoger) per dag! Buiten de last is het in veel gevallen nog erg ongezond ook. Gelukkig hebben we snuffelpalen.

Overzicht van de luchtkwaliteit meetpunten.

Voor Puntagorda zag het er vandaag zo uit. Wat belangrijk is dat er tevens een advies bij staat wanneer de gemeten hoeveelheden de normen overschrijden.

En, mijn stokpaardje ook in grafiek vorm.

Vandaag ontstonden er nieuwe scheuren op de noord kant van de vulkaan waaruit de lava weer rijkelijk stroomde.

En gisteren deze foto. Een nieuwe mond direct onder een huis wat op de helling stond.

Griezelig als je bedenkt hoe dun de aardkorst onder dat huis moet zijn geweest. Het is maar goed dat we niet beseffen wat er zich onder onze voeten allemaal afspeelt.

Het door lava overspoelde gebied is inmiddels enorm.

Witte pijl plaats van het huis van Tom en Anne.

En de dikte zo’ 30 meter.

Veel heb ik er niet over geschreven maar ik krijg er wel vragen over, hoe staat het met het huis van jullie Belgische vrienden. Nu dat is deze week, na twee maanden stress, ook het slachtoffer geworden van El monstruo.

Hier is de natuur na de regen van afgelopen week enorm opgeknapt. Het as is overal vanaf gespoeld en de grauwsluier is daardoor verdwenen, de kleuren spatten je om de oren. Dat is te zeggen voor zo lang de wind zijn huidige richting behoudt tenminste.

Dag 68 van de eruptie, weer eens tijd voor een berichtje van mij.

Vier weken geleden zou Ank een weekje naar Nederland gaan om de kinderen en kleinkinderen te bezoeken. Het vliegveld was, ondanks de vulkaan aan de andere kant van de bergrug, al een hele poos gewoon open. Maar onderweg naar het vliegveld zag ik het volgende beeld.

Ik dacht “Shit, die rook gaat richting vliegveld”. En ja hoor vlak voor El Tieme kregen we een tekst bericht van Binter ( een Canarische vliegmaatschappij) dat het vliegveld gesloten was en de vlucht dien ten gevolge geannuleerd. De teleurstelling was uiteraard erg groot. Maar drie weken geleden is het toch gelukt.

Vorige week dinsdag kwam ze terug. Ook weer spannend zou de windrichting wel goed blijven. Onderweg naar het vliegveld om haar af te halen zag het er voor haar gelukkig goed uit.

Wel vervelend is dat daardoor die as weer naar ons toe komt. Hieronder zie je hoe ze de weg as vrij proberen te houden.

Omdat Transavia steeds zijn vluchten naar Holland annuleert vloog ze via Gran Canaria. Hier komt ze net aan.

En ze had een souveniertje mee gebracht. Gelukkig geen COVID, dat hebben we laten testen, maar de griep met een best hoge koorts en een zware hoest. Hieronder dacht ze het nog op de bank uit houden maar inmiddels heeft ze wel vijf dagen op bed doorgebracht. Ze is nu gelukkig weer opgeknapt.

Ik vond naast de verzorging van Anky toch tijd om de Fuertes (avocado’s) te kunnen oogsten. Dat was best lastig. De bladeren van de bomen lagen vol vulkaan as die weer ijverig naar beneden valt als je daar tussendoor loopt.

Mijn vaste avocado handelaar, AgroRincon, is door de lava van de kaart geveegd. Met de geoogste avocado’s ben ik dus naar een lokale handelaar gegaan. Hij vond dat er erg veel as op de avocado’s zat. Op mijn vraag of hij zo ook kon krijgen zonder, grinnikte hij schaapachtig en accepteerde hij ze.

Ik heb voor de oogst een nieuwe manier getest om te bepalen of de avocado’s rijp zijn. Dat kan door het percentage “droge” stof (materia seca) te bepalen. Je snijdt dan, ca. 20 gram, dunne plakjes van een avocado waarvan je daarna het juiste gewicht bepaald. Daarna droog je die plakjes in een magnetron en bepaalt wederom het gewicht van het droge materiaal dat dan is overgebleven. Door die gewichten op elkaar te delen vindt je het percentage van die droge stof. Boven de 21% kan er worden geoogst.

De test was niet erg nauwkeurig want ik had alleen een keuken weegschaal die tot 5000 gram kon wegen. Maar controle van de uitlezing met twee munten van €1 (7,5 gr per stuk) bleek dat die ook bij dat lage gewicht toch nog best goed was.

Maar ja, voor 3,5 gram geeft die weegschaal 4 gram. Voor 19,5 gram geeft hij 20 gram. En 3,5/19,5 => 18,3% en 4/20 => 20% een groot verschil dus. Ik heb dus inmiddels een weegschaal tot 50 gram bij Ali besteld.

Inmiddels heeft het voor de eerste maal dit najaar geregend. Vandaag niet zo veel maar voor morgen wordt zware regen voorspeld. Voor ons een zegen. Het eiland zal zijn asgrijze kleur verliezen en weer groen worden. Voor de gebieden met een dikke laag as een extra ramp.

Van alles.

Luiken voor Casa Demetria.

De ramen van Casa Demetria liggen op het westen. Het gevolg daarvan is dat s’middags de zon er vol op staat en het, ondanks het eenvoudige dubbele glas en goede dakisolatie het binnen toch nog best warm kan worden.

Ik geloof niet in airco’s. Het is een tijdelijke oplossing en ze maken het oncomfortabele gevoel dat warmte geeft alleen maar erger en je went er dan ook nooit aan. Bovendien zijn het energie slurpers. Toen mij dochter eens in Casa Demetria verbleef loste ze haar probleem op door handdoeken aan de buitenzijde voor de ramen te hangen. Ik vond dat geen gezicht.

Ik heb er een poosje over nagedacht hoe dit probleem op te lossen en bedacht dat er luiken voor de ramen moeten komen. Dus gemeten, getekend, laten maken, vier maal geverfd (ik werd helemaal zot van al die lamellen), en deze week geplaatst. Het ziet er zelfs prachtig uit, veel beter dan voorheen, ik ben erg tevreden. Zeg nu zelf.

Booster vaccinatie.

Gisteravond zag ik onze minister van volksgezondheid de Jonge een gloedvol verhaal houden over de boosterprik. Vol trots kondigde hij aan dat er extra maatregelen waren genomen en dat al vanaf eind december / begin januari kon worden begonnen met het vaccineren van 80 jarigen.

Aan degenen die mij voor we naar Spanje vertrokken vroegen:”Hoe zit het nu daar met de gezondheidszorg?” Kan ik het volgende zeggen:”Ik heb de mijne een kleine week al geleden gehad en ik ben nog lang geen 80.” Perfect geen enkele bijwerking gehad.

Ook hier hebben we wappies. Ik had gehoord dat iemand van die groep had beweerd dat 50% van de gevaccineerden binnen twee jaar zou overlijden en de rest na vijf jaar ook dood zou zijn. Ik vertelde dat de verpleegster die mij de injecties gaf (griep en de COVID booster) en vroeg haar of dit betekende dat ik dan binnen een jaar dood zou zijn. Ze keek me verbaast aan en deed ze het bijna in haar broek. Ze vertelde toen dat ze een week daarvoor injecties, thuis, moest gaan geven aan een ouder echtpaar van 85 en 88. De dochter die er bij was vertelde haar ouders dat het een experimenteel vaccin was. Gevolg was dat ze onverrichter zake naar huis werd gestuurd.

Wandelen.

Afgelopen zondag hebben John en ik weer gewandeld. Ik had een route gepland hier bij Puntagorda maar vanwege het advies om buitenactiviteiten in deze regio zoveel mogelijk te beperken i.v.m. de luchtkwaliteit (we zitten nog steeds met die verdomde vulkaan) hebben we in het noorden de route El Tablado – Franceses – El Tablado gelopen. Ik ga niet weer de hele verzameling van prachtige landschappen laten zien alleen deze drie foto’s.

Het doodstille gehucht als Franceses. Anderhalve man en een schapenkop zou mijn moeder hebben gezegd.

Mijn eerste olijven oogst.

Schreef hij vol trots. Ze glimmen mooi want ik heb ze gewassen, de vulkaan as moest er af. Ik heb er een geproefd en …… niet te vreten. Super bitter. Nu nog even uitzoeken wat ik er mee moet.

Die verdomde vulkaan.

Tsja na acht weken is hij nog steeds actief. Vanochtend hadden we na een paar dagen van relatieve stilte ineens weer een aardbeving met een kracht van 5,0. Misschien ten overvloede maar hieronder nogmaals een mooi plaatje van waar die vulkaan is, wat er onder gelopen is met lava en een foto vanaf El Tieme die ik deze week nam.

In mijn vorige blog heb ik geschreven wat dit allemaal teweeg heeft gebracht voor de palmeros. Waar ik het toen niet over had zijn de hoeveelheden gassen (o.a.CO2 en zwaveldioxide) die de lucht in gaan. Die zijn onvoorstelbaar. Ik was zo trots op de CO2 besparing die ik met mijn zonnecellen had bereikt, 3200 kg!!!! De vulkaan pompt 250 ton per dag de lucht in. De hoeveelheid zwaveldioxide varieert met zijn minder maar dat zijn er toch tussen de 80 en 150 ton PER DAG! En dan heb ik het nog niet eens over de as. In Los Llanos, het stadje links onder de zon op de foto, las ik dat er per dag 200 ton valt.

Hier valt dat gelukkig mee het is alleen maar lastig, alles wordt zwart. Hieronder zie je wat er gebeurt als de poezen binnen komen en gaan stoeien.

En als je de vloer zwabbert zie je het fijn stof in de zonnestralen, niet echt gezond.

Op de zonnecellen is het vervelender hun capaciteit daalt er drastisch door.

Maar wij hebben geen recht tot klagen. De mensen van het huis onder op de foto die mogen klagen. Dat is geen lava maar puur as.